علت تنبلى چشم علل زيادى وجود دارند كه در اثر آنها ممكن است چشم‌ها دچار تنبلى شوند . مجددا يادآور مىشوم كه چشم‌هاى مبتلا به تنبلى ، پس از سن كودكى هرگز بهبود نخواهند يافت و به وسيله‌ى هيچ نوع عينك ، لنز تماسى و يا ساير اقدامات پزشكى وضعيت ديد و بينايى اصلاح نخواهد شد . در هر حال هريك از عيوب شكست نور در چشم شامل : دوربينى ، نزديك‌بينى ، آستيگماتيسم ، مخصوصا اختلالات نمره دو چشم نسبت به يكديگر مىتوانند موجب تنبلى چشم و عواقب نامطلوب آن شوند . در اين شرايط فقط چشم قوى ، كار خود را انجام خواهد داد و بينايى كامل پيدا خواهد كرد . ولى چشم ضعيف كار نخواهد كرد و بينايى آن به مرور ضعيف‌تر خواهد شد و يا در حدود ضعيفى زمان نوزادى باقى خواهد ماند . علل ديگر تنبلى چشم عبارتند از : لوچى يا انحراف چشم و يا وارد شدن ضربه به چشم در سنى كه لازم است چشم كار و فعاليت كند تا بينايى آن تكامل يابد . و همچنين بستن يا پوشاندن چشم به مدت طولانى ، مصرف بعضى از داروها در سنين پايين ، ابتلا به بعضى بيمارىهاى مادرزادى مانند آب مرواريد ، بيمارى آب سياه ، كدرى قرنيه و پايين افتادگى پلك فوقانى به‌طورى كه باعث عدم كار چشم شود . پيشگيرى و درمان تنبلى چشم در اينجا نيز يادآور مىشويم كه در كودكان ، شناسايى و تشخيص علل توليد تنبلى چشم ، بدون معاينه و آزمايش توسط چشم‌پزشك و يا توسط يك فرد متخصص در بينايىسنجى امكان‌پذير نيست . بنابراين حتى كودكانى كه ظاهرا داراى چشم‌هاى سالم هستند نيز بايد در سن 3 تا 5 سالگى حتما توسط افراد متخصص مورد معاينه چشم قرار گيرند زيرا چه بسا ممكن است يكى از چشم‌هاى كودك دچار مشكل باشد و در آينده باعث ناراحتى و خطر گردد . بااين‌وجود كودكان كوچك‌تر كه از نظر وضعيت ظاهرى چشم يا بينايى به‌طور مشخص مشكل دارند و والدين آنها احساس مىكنند كه اطفالشان از قدرت بينايى مناسبى برخوردار نيستند و يا اينكه ظاهر چشم‌ها نشان مىدهد وضعيت آنها طبيعى نيست ، بايد در اسرع وقت براى معاينه دقيق به يكى از مراكز چشم پزشكى مراجعه كنند . علاوه بر آنها كودكانى كه والدين و يا افراد خانواده آنها از نظر چشم و بينايى مشكل داشته و يا از عينك استفاده مىكنند نيز بايد در سنين پايين توسط چشم‌پزشك مورد معاينه قرار گيرند تا از بروز خطر در آينده جلوگيرى شود . براى درمان تنبلى چشم بهترين سن 3 تا 5 سالگى است و تا سن 7 سالگى نيز امكان بهبودى و اصلاح چشم وجود دارد . اما از سن 7 تا 12 سالگى اقدامات درمانى نتيجه‌ى كمترى خواهد داشت .